Brezilya’da devlet başkanlığı seçiminin ikinci turunu resmi olmayan sonuçlara göre mevcut Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva kazandı. Oyların yüzde 51,77’sini alan Lula, ülkeyi dördüncü kez yönetme hakkı elde etti.
Brezilya’da devlet başkanlığı seçiminin ikinci turunda, İşçi Partisi (PT) adayı ve mevcut Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva, resmi olmayan sonuçlara göre rakibi Flavio Bolsonaro’yu geride bırakarak seçimi kazandı. Sandıkların yüzde 99,89’unun açıldığı verilere göre Lula geçerli oyların yüzde 51,77’sini, Özgürlük Partisi (PL) adayı Flavio Bolsonaro ise yüzde 48,23’ünü aldı.
Yaklaşık 64 milyon 168 bin oy alan Lula, bu sonuçla Brezilya’yı dördüncü kez yönetme hakkı kazandı. Yaklaşık 59 milyon 790 bin oy alan Bolsonaro ise seçim yarışını ikinci sırada tamamladı. 4 Ekim’de yapılan ilk turda Flavio Bolsonaro yüzde 47, Lula da Silva ise yüzde 45,1 oranında oy almıştı.
İlk turu ikinci sırada tamamlayan Lula, ikinci turda rakibini geride bırakarak tarihi bir geri dönüşe imza attı. Bu sonuç, 1964-1985 yılları arasındaki askeri diktatörlüğün sona ermesinin ardından demokrasiye geçilen dönemde, ilk turda ikinci sırada kalan bir adayın ikinci turda seçimi kazanması bakımından bir ilk oldu.
Lula: Brezilya kimsenin arka bahçesi değildir
Seçim zaferinin ardından Sao Paulo kentindeki bir otelde destekçilerine seslenen Lula da Silva, görev süresinin ardından yeniden aday olmayacağını açıkladı. Seçmenlerine teşekkür edip, “Tüm bunları size borçluyum. Brezilya demokrasisini kurtardı, seçimi dürüstlük, milliyetçilik ve demokrasi kazandı. Brezilya kimsenin arka bahçesi değildir ve olmayacaktır” diye konuştu.
Lula da Silva, Brezilya demokrasisinin kazandığını söyledi. Seçmenlerine teşekkür eden Lula, “Tüm bunları size borçluyum. Brezilya demokrasisini kurtardı, seçimi dürüstlük, milliyetçilik ve demokrasi kazandı. Brezilya kimsenin arka bahçesi değildir ve olmayacaktır” dedi.
Eğitim ve yapay zekâ vurgusu
Siyasi kariyerinde ulaştığı noktaya değinen Lula, üniversite diploması olmadan dört kez demokratik yollarla devlet başkanlığına seçilmesinden gurur duyduğunu söyledi. “Büyük bir gurur duyuyorum. Çünkü bu ülkede üniversite diploması olmadan dört kez demokratik yollarla seçilen tek devlet başkanıyım” dedi.
Eğitim alanındaki projelerini sürdüreceğini belirten Lula, lise düzeyine kadar tam gün eğitimi yaygınlaştırmayı ve lise öğrencilerine yönelik eğitim tasarruf teşviki programını genişletmeyi hedeflediklerini söyledi. Üniversite öğrencileri için de benzer bir program hayata geçireceklerini kaydetti.
Teknoloji alanında dışa bağımlılığı azaltmak istediklerini söyleyip, ABD merkezli yapay zekâ sistemlerine bağımlı kalmak istemediğini dile getirdi. Brezilya’nın yenilenebilir enerji potansiyelinden yararlanarak ülkede veri merkezleri kurmayı ve ülkeye özgü bir yapay zekâ geliştirmeyi amaçladıklarını söyledi.
İklim değişikliğiyle mücadele ve Amazon Ormanları’nın korunmasına da değinen Lula, ülkede ormansızlaşmanın azaltılmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü belirtti.
Lula, “Bu yıl, bu ülkede ormansızlaşmayı üst üste dört yıl boyunca azaltmayı başardığımız ilk yıl olacak” ifadelerini kullandı.
Dijital platformlarda işlenen suçlar ve teknoloji şirketlerinin seçim süreçlerine müdahalesi konusunda da uyarıda bulunan Lula, dijital dünyada işlenen suçların gerçek hayattaki suçlarla aynı ciddiyetle ele alınması gerektiğini söyledi.
Lula, “Ülkemize vergi ödemeden milyonlarca dolar kazanan ve bu ülkedeki oyları ve seçim sonuçlarını yönlendirmeye çalışan devasa şirketlerin varlığına izin veremeyiz” dedi.
Seçim günü yaşlı ve hasta olmalarına rağmen sandığa giden seçmenlere de teşekkür eden Lula, oy kullanabilmek için yakınlarının yardımıyla sandık başına ulaşan kişilerin mücadelesine dikkat çekti.
Flavio Bolsonaro seçim sonuçlarını tanımıyor
Seçimi kaybeden sağcı aday Flavio Bolsonaro, sonuçları tanımadığını ve iptal başvurusunda bulunacağını açıkladı. Ulusal basında yer alan haberlere göre Bolsonaro, itirazına gerekçe olarak Federal Yüksek Mahkeme (STF) Yargıcı Cristiano Zanin’in oy verme süresini iki saat uzatma kararını gösterdi.
Kararın seçmenler arasındaki eşitliği ihlal ettiğini savunan Bolsonaro, “Bugün yaşananlar normal bir durum değildi. Kabul edilemez bir şeydi. Tarihte ilk kez, tek bir kalemde oyunun kuralları değiştirildi. Farklı eyaletlerdeki Brezilyalılar arasındaki eşitlik ilkesi tamamen ihlal edildi. Sandıkların yeniden açılmadığı eyaletlerde ne kadar oy alabileceğimi asla bilemeyeceğim. Seçimleri bu gerçekleşme biçimiyle tanımak imkansızdır. Sonuçların iptalini talep edeceğim” ifadelerini kullandı.
Ancak basında yer alan haberlere göre, oy verme süresinin uzatılması için Yüksek Seçim Mahkemesi’ne (TSE) başvuruda bulunan tarafın Bolsonaro’nun seçim ekibi olduğu ortaya çıktı. Bolsonaro’nun ekibinin Minas Gerais, Rio Grande do Sul, Paraná, Sao Paulo ve Santa Catarina eyaletlerindeki bazı belediyelerde oy verme saatlerinin uzatılmasını talep ettiği bildirildi.
Oy verme süresinin uzatılması tartışma yarattı
Brezilya’da oy verme işleminin resmi olarak tamamlandığı saat 17.00 sınırında alınan uzatma kararı, seçim günü tartışmalara neden oldu. Kararın duyurulduğu sırada ülke genelindeki sandıkların büyük bölümü kapanmıştı.
Tepkiler üzerine açıklama yapan mahkeme yetkilileri, uzatma kararının yalnızca henüz kapanmamış seçim merkezlerini kapsadığını bildirdi.
TSE Yargıcı Cristiano Zanin’in, Lula da Silva’nın seçim ekibinin toplu taşımadaki kısıtlamalar ve ulaşım sorunları nedeniyle yaptığı başvuruyu kabul ederek oy verme süresini iki saat uzattığı belirtildi.

